KROK OD NIEBA, CZYLI W DOMU KAMEDUŁEK

Niewiele dotąd wiedziałam na temat charyzmatu kamedulskiego. Przeczytałam, że mniszki dążą do świętości poprzez życie w odosobnieniu, milczeniu i pokucie. Prowadzą życie pustelnicze w ścisłej klauzurze. Ich zakon założył w XI w. św. Romuald, dziś patron zgromadzenia. Na świecie jest 18 rodzin kamedulskich (w sumie 166 mniszek): 8 we Włoszech, 3 w Tanzanii, 2 w Indiach, po jednej we Francji, Brazylii i Stanach Zjednoczonych oraz 2 w Polsce: w Złoczewie koło Sieradza (od 1949 r.) i w Tyszowcach - od 9 lat. Tutaj osiadły, prócz przeoryszy: s. Maria Krystyna od Matki Boskiej Jasnogórskiej (35 l. w habicie), s. Maria Scholastyka od Ducha Świętego (15 l. w klasztorze), s. Maria Łucja od Krzyża (10.l życia zakonnego) i s. postulantka Ania, która imię zakonne obierze w czerwcu podczas ślubów czasowych.

Jak żyją siostry za murem? Co ich tam trzyma? Jakie są? Dlaczego wybrały taką drogę życiową? Tego nie ma w żadnej publikacji. Jadę, zobaczę.

Do Tyszowiec wyjeżdżam wieczorem, niebo całe w gwiazdach. Po drodze mijam kilku pijanych, dwoje tulących się na parkingu, grupkę ludzi wychodzących z kościoła w Komarowie. A może siostra się rozmyśli? Może brama klasztorna będzie zamknięta? - kłębią się pytania.

Brama stała otworem. Jadę wzdłuż wysokiego muru. Ganek starej drewnianej plebanii (tu mieszkają mniszki, to ich klasztor, dopóki nie skończy się budowa nowego, obok) jest oświetlony. W blasku świateł lśni bielutka figurka Matki Bożej Niepokalanej. A gdzie druga? Widziałam ją kilka dni temu? Dzwonię do drzwi, raz, drugi. Cisza... Ganek to klasztorna furta. Nad drzwiami herb przedstawiający dwa gołąbki i napis: „Ego vobis-vos mihi". Później miałam się dowiedzieć, że to motto zgromadzenia: „Ja wasz - wy moi" albo „Ja dla was - wy dla mnie". Obok duże zdjęcie klasztoru i podpis: „Camaldolli, Italia". Przypominam sobie, że to święty erem kamedulski, kolebka zgromadzenia. Słyszę kroki, coraz bliżej. Zgrzytanie klucza i w kratce w drzwiach pokazuje się radosna twarz siostry Margherity.

- Szczęść Boże! Nie rozmyśliła się Pani? - zaskoczyła mnie. Przecież chciałam ją o to samo zapytać...

Zaprasza do środka. Półmrok na korytarzu, uderza zapach starego, niewietrzonego budynku. Malowane olejną farbą podłogi, na nich wykładzina, stare skrzypiące drzwi. Zimno. Ciężkie klasztorne drzwi zamykają się za mną.

Przeorysza prowadzi do pokoiku, w którym spędzę noc. Uderza ciepło, w kącie elektryczny grzejnik. - Woda jest tylko zimna... Surowe mamy tu warunki, dziewczyny się boją, rezygnują - wyjaśnia, pokazując skromnie urządzoną łazienkę. - Ale te, które zostają, widzą sens takiego życia. Pan Bóg nas na skrzydłach nosi. Gdyby go nie było, nie usiedziałybyśmy tu nawet pięciu minut. Każdy tego może doświadczyć, trzeba tylko chcieć.

Rozmawiamy przez kratkę w moim pokoju (z korytarza ciągnie chłód, widzę telefon i figurkę św. Romualda). Mniszka mówi mi, że za kilka dni minie ćwierć wieku odkąd jest w kamedulskim habicie.

- To jakby wieczność. Tylko Bóg umie wtłoczyć wieki w tak krótki czas - tłumaczy.

- A nie tęskni siostra za sukienkami w kwiaty? - pytam.

- Habit (biały i czarny welon) jest moją kwiecistą sukienką. Kocham go. Na nim cała łąka kwiatów, które wielbią Boga razem ze mną. Zobaczy pani jak radosne są inne siostry, ile kwiatów na ich habitach.

Przeorysza opowiada jak będzie wyglądał jutrzejszy dzień. Pobudka o 5 rano.

- Będzie dzwonek, dla pani głośniej - mówi. - Dzień upływa nam od dzwonka do dzwonka, czas mamy rozplanowany co do minuty.

- Czy będę mogła porozmawiać z innymi siostrami?

- O! Nie. Tylko mogą modlić się i śpiewać psalmy. Siostry milczą.

Dostaję kilka książek: „Regułę św. Benedykta z Nursji", po łacinie i po polsku, bo jej nakazał przestrzegać św. Romuald, „Lectio Divina" (studium Pisma Świętego) i brewiarz benedyktyński.

Zostaję sama. Dostrzegam krzyż na ścianie, prosty, jakby z nieoheblowanego drewna, pod nim ikona Matki Bożej, chyba Nieustającej Pomocy. Stół, krzesła, stara wersalka i pierzyna. Pod taką spałam w dzieciństwie u mojej babci. Siostry pomyślały o wszystkim. Zostawiły czajnik elektryczny (z wodą), herbatę ekspresową, kawę i najprawdziwsze, też babcine, amoniaki z grubymi kawałkami cukru.

Słyszę dzwonek, godz. 22 - mniszki idą spać. Zapanowała absolutna cisza, choć wcześniej prawie też nie było słychać szmerów. Nawet korniki przestały wiercić w drewnie. Czytam. Boję się przewracać kartki, by tej ciszy nie zmącić.

Jednak ta niby-pustka wywołuje najważniejsze pytania: Po co człowiek żyje? Dla kogo? Dlaczego wokół tyle zła i gdzie jest Bóg? Czy panuje nad tym? Niech sprawi, by świat był lepszy! - krzyczę w duszy. Ale odpowiedzi nie słychać, tylko ta cisza wokół. Przypominam sobie słowa ks. Jana Twardowskiego: „w ciszy najpiękniej muzyka brzmi". Jaka muzyka? Siostra Margherita mówiła, że nie ma tu radia, nie oglądają telewizji, żadnego instrumentu w kaplicy. Skąd muzyka?

Nie mogę zasnąć. Myślę jak będzie jutro, co zobaczę, czy usłyszę głos boży?

Najpierw zbudziła mnie cisza. Za zakratowanym oknem szaro. Wiem, że jestem w klasztorze. Miał być dzwonek? A ja słyszę śpiew... ptaków. Ale się tłuką, chyba w świerkach, może w modrzewiach. Cichutki dzwoneczek. Patrzę na zegarek - 4.45. Jeszcze nie mój. Mniszki zaczynają się krzątać, słyszę szuranie butów, skrzypiące podłogi, zamykane leciutko drzwi. I głośny dzwonek - pod moimi drzwiami. Wstaję, zachowuje się dość głośno, by siostra słyszała, że nie zaspałam. Ptaki nie przerywają koncertu. Lodowata woda stawia na nogi. Trochę chłodno. Zaraz mniszki zbiorą się w kaplicy, w końcu budynku. Dla sióstr to serce klasztoru, bo tu dokonuje się spotkanie ze Słowem Bożym, tu mniszki spędzają najwięcej czasu. W programie dnia: Godzina Czytań, Jutrznia, potem Eucharystia (przychodzi proboszcz z tyszowieckiej parafii) - do godz. 8.

W kaplicy jeszcze półmrok, jakaś postać zapala światła. W głównym ołtarzu obraz Serca Pana Jezusa. Był tu, gdy mniszki przyjechały w 1997 r. ze Złoczewa. Został.

Potem kolejno kilka cieni sióstr wchodzi do kaplicy. Liczę - pięć. Każda zajmuje swoje miejsce na klęczniku, biorą brewiarz. Zaczynają psalmem: „Panie, otwórz usta moje, które głosić będą twoją chwałę". Potem kolejne. Śpiew jest tak błogi i cichy, jakby nie śmiał zagłuszać ptasiego koncertu.

Jadwiga Hereta